Đối với Dream Studio, Thuở Ấy Xứ Đoài không đơn thuần là vở diễn thực cảnh đầu tiên tại Việt Nam mà còn là một trong những dự án tiên phong đặt nền móng cho khái niệm về công nghiệp văn hoá ở thời điểm 2017. Được phát triển như một hành trình khám phá bản sắc văn hóa vùng đồng bằng Bắc Bộ, dự án mở ra một cách tiếp cận hoàn toàn mới trong việc kể chuyện bằng không gian, cảnh quan tự nhiên và sử dụng chính những người nông dân, cộng đồng địa phương như một phần quan trọng của việc phát triển và duy trì dự án.
Khác với mô hình sân khấu truyền thống, toàn bộ dự án được xây dựng trên chính vùng đất Sài Sơn dưới chân núi Thầy, nơi thiên nhiên, kiến trúc, mặt nước và đời sống bản địa trở thành một phần không thể tách rời của ngôn ngữ biểu diễn. Với khán đài hơn 2.000 chỗ ngồi hướng ra không gian rộng gần 1,75ha cùng sân khấu mặt nước hơn 3.000m², Thuở Ấy Xứ Đoài lần đầu tiên đưa khái niệm “vở diễn thực cảnh” vào thực tiễn tại Việt Nam, nơi thiên nhiên không còn là phông nền mà trở thành một cấu phần của tác phẩm.
Dự án được triển khai trong hơn hai năm với sự tham gia của gần 140 diễn viên địa phương tại Sài Sơn. Thay vì sử dụng hoàn toàn diễn viên chuyên nghiệp, Dream Studio lựa chọn chính những người nông dân gắn bó với vùng đất này để kể câu chuyện về cuộc sống, lao động, tín ngưỡng và văn hóa của quê hương mình. Hàng nghìn giờ tập luyện đã biến những cư dân bình dị trở thành một phần của sân khấu lớn nhất trong cuộc đời họ, đồng thời tạo nên tính chân thực hiếm có cho toàn bộ tác phẩm.
[“Chỉ cần họ mang cuộc đời của họ bước thẳng lên sân khấu. Họ kể lại chính câu chuyện của mình, của ông bà cha mẹ, của vùng đất tổ tiên - là đủ xúc động rồi. Cái THẬT ấy quá hiếm hoi trong thời buổi mà đến cảm xúc hay nghệ thuật người ta cũng fake”. Đạo diễn Việt Tú trả lời khi được hỏi “vì sao cứ nhất định phải là nông dân cho khó?” - Phần quote sử dụng cho thiết kế bài long-form]
Lấy cảm hứng từ các tích trò múa rối nước dân gian và đời sống làng quê Bắc Bộ, chương trình tái hiện một không gian văn hóa nguyên bản với hình ảnh cây đa, bến nước, sân đình, lễ hội làng, nghề nông, hành trình học tập và những giá trị đạo nghĩa đã hình thành nên cốt cách của người Việt qua nhiều thế kỷ. Câu chuyện dân dã, cổ tích về cuộc sống sinh hoạt làng quê Bắc Bộ từ nghìn năm trước được kể qua 17 tích trò rối nước dân gian như “Tễu Giáo trò”, “Hội làng”, “Nông nghiệp cấy cày”, “Vinh quy bái tổ”… Các lớp nội dung được kết nối thành một dòng chảy xuyên suốt, phản ánh mối quan hệ giữa con người, thiên nhiên và cộng đồng trong nền văn minh lúa nước.
Âm nhạc cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiến tạo bản sắc cho tác phẩm. Phần hiệu ứng âm thanh được xây dựng trên sự kết hợp giữa âm hưởng của âm nhạc múa rối truyền thống, chất liệu chèo và World Music, do nhóm Master Fader - những nhân tố chính của dàn nhạc giao hưởng đương đại Rhapsody Philharmonic - đảm trách. Thay vì chỉ đóng vai trò minh họa, âm nhạc trong chương trình được phát triển như một lớp ngôn ngữ kể chuyện độc lập, vừa gợi mở không khí dân gian quen thuộc, vừa tạo nên chiều sâu cảm xúc và nhịp điệu cho toàn bộ không gian thực cảnh. Sự hòa quyện giữa các chất liệu truyền thống và đương đại giúp khán giả không chỉ nghe thấy âm thanh của một vùng quê Bắc Bộ xưa, mà còn cảm nhận được sức sống mới của di sản khi được đặt trong một cấu trúc trình diễn hiện đại.
Một trong những dấu ấn nổi bật của dự án nằm ở việc kết hợp giữa cảnh quan tự nhiên với các giải pháp sân khấu quy mô lớn. Hệ thống kiến trúc thực cảnh được thiết kế và xây dựng trực tiếp trên địa hình hiện hữu, cùng nhiều hiệu ứng trình diễn chưa từng xuất hiện tại Việt Nam thời điểm đó. Trong đó, ngôi nhà đình nặng hàng tấn, dài 20m được đưa chạy ra sau rặng tre; từ độ sâu 10m dưới đáy Long Trì, thủy đình nguyên bản nặng gần 10 tấn trồi lên giữa mặt nước; trên đỉnh núi Thầy cao hàng trăm mét, hàng chục ngọn đèn như hào quang tỏa chiếu, tô điểm cho hình ảnh Đức Thánh Tổ Từ Đạo Hạnh hiển linh; và hàng trăm ngọn đèn đồng loạt thắp sáng cả rừng tre xanh ngắt, nhuộm rực mặt hồ mênh mông, tạo nên một trải nghiệm thị giác đặc biệt nhưng vẫn giữ được tinh thần mộc mạc của vùng đất xứ Đoài.
Sau khi ra mắt, Thuở Ấy Xứ Đoài nhận được sự quan tâm đặc biệt từ giới chuyên môn, các nhà nghiên cứu văn hóa, truyền thông và cộng đồng du lịch. Dự án được xem như một dấu mốc quan trọng trong hành trình phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa tại Việt Nam, đồng thời mở ra những hướng đi mới cho việc khai thác văn hóa bản địa thông qua nghệ thuật trình diễn.
Đối với Dream Studio, Thuở Ấy Xứ Đoài là minh chứng cho niềm tin rằng văn hóa không chỉ tồn tại trong bảo tàng hay sách sử, mà có thể được tái sinh thành những trải nghiệm sống động dành cho công chúng đương đại. Thông qua đó, chúng tôi tiếp tục theo đuổi triết lý “văn hoá dân tộc chính là văn minh nhân loại”, biến những giá trị văn hóa truyền thống thành nguồn cảm hứng cho các mô hình trải nghiệm mới của ngành công nghiệp văn hóa, đưa văn hoá Việt Nam chạm tới cảm xúc của du khách toàn cầu.
